Mahkeme, bilirkişi heyetinin raporları doğrultusunda, daha önce 2014 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından İnciraltı’nın bazı bölümlerinde Sit statüsünün düşürüldüğü kararına karşı, kumul bölgenin doğal değerlerini koruma gerekliliğini vurgulayarak 2. derece doğal Sit olarak nitelendirilmesine hükmetti.
2014 kararında, İnciraltı Kent Ormanı’ndan KYK öğrenci yurduna uzanan ve Haydar Aliyev Bulvarı’nın deniz tarafındaki alanların Sit derecesi düşürülmüş, bir kısmı 2. derece doğal Sit’e, bir kısmı ise 3. derece doğal Sit’e (sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı) çevrilmişti.
Söz konusu değişiklik, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, Şehir Plancıları Odası ve Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir şubeleri tarafından yargıya taşınmış, İzmir 4. İdare Mahkemesi uzman değerlendirmeleri ışığında kumul bölgenin nitelikli doğal koruma alanı statüsüne yükseltilmesine karar vermişti.
Mahkemenin kararının ardından, ilgili meslek odaları istinaf başvurusunda bulunarak kararın bir üst mahkemede yeniden incelenmesini talep etti; bu süreç, İnciraltı’nın Sit statüsüyle ilgili hukuki mücadelenin devam edeceğini gösteriyor.
İnciraltı Kent Ormanı’nın Botanik Expo 2027 projesi ise mahkeme kararından etkilenmedi; İzmir Büyükşehir Belediyesi, Expo kapsamında planlanan yapısal olmayan, tak‑sök niteliğindeki konstrüksiyonların alanın doğal dokusuna zarar vermeyeceğini ve koruma kurulundan onay aldığını belirtti.
Expo hazırlıkları çerçevesinde, yaklaşık 22.000 metrekarelik peyzaj düzenlemesi için 90 milyon TL tutarındaki ihale, EFG Kentsel Dönüşüm İnşaat Taahhüt Mimarlık ve Mühendislik Ltd. Şti.’ye verildi; işin yer tesliminden itibaren 150 takvim gün içinde tamamlanması planlanıyor.
Mahkemenin kararı istinaf sürecine girdiği için, İnciraltı’nın Sit statüsüyle ilgili nihai kararın bir sonraki yargı aşamasında belirleneceği ve bu kararın hem çevre koruma politikaları hem de bölgedeki büyük ölçekli etkinlik planlamaları üzerinde etkili olacağı bekleniyor.