W ramach międzynarodowego badania EVITA wzięło udział 109 osób z klonalną cytopenią o nieokreślonym znaczeniu (CCUS) lub zespołem mielodysplastycznym (MDS). Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do grupy otrzymującej doustnie 1000 mg witaminy C dziennie lub do grupy placebo, a cały projekt prowadzono w podwójnie ślepej próbie w trzech szpitalach uniwersyteckich w Danii oraz w jednym w Kalifornii (USA).

Wstępna analiza wykazała, że pacjenci przyjmujący witaminę C mieli istotnie wyższe prawdopodobieństwo przeżycia w okresie około trzech lat w porównaniu z grupą kontrolną. Dodatkowo odnotowano mniejszą liczbę zdarzeń niepożądanych oraz spadek poziomu interleukiny‑6, co sugeruje modulację procesów zapalnych przez suplementację.

CCUS i MDS są stanami przednowotworowymi, które mogą przekształcić się w ostrą białaczkę szpikową (AML). Obecnie nie istnieją zatwierdzone terapie zapobiegające tej progresji, a standardowe postępowanie polega na regularnym monitorowaniu liczby krwinek („obserwuj i czekaj”). Wyniki EVITA wskazują, że podniesienie poziomu witaminy C do normy może poprawić rokowanie w tych grupach ryzyka.

Kierująca badaniem, dr Kirsten Gronbaek z Uniwersytetu w Kopenhadze, podkreśliła, że choć wyniki są obiecujące, wciąż jest za wcześnie, by formułować jednoznaczne zalecenia kliniczne. „Potrzebujemy potwierdzenia w badaniu fazy III, aby ocenić, czy suplementacja rzeczywiście wpływa na przeżywalność i progresję choroby”, powiedziała.

Badania nad witaminą C w onkologii trwają od ponad siedemdziesięciu lat, lecz dopiero w ostatniej dekadzie odkryto jej rolę w regulacji epigenetycznej, w szczególności jako kofaktor enzymu TET2, który wpływa na demetylację DNA. Mutacje w genie TET2 są częste w białaczkach, a przywrócenie prawidłowej funkcji tego enzymu może hamować niekontrolowany wzrost komórek nowotworowych.

Zespół badawczy przygotowuje już badanie fazy III, które ma objąć większą liczbę pacjentów i dokładniej zbadać mechanizmy działania witaminy C na komórki przednowotworowe. Jednocześnie prowadzone są analizy molekularne, które mają wyjaśnić, w jaki sposób suplementacja wpływa na epigenetyczne ścieżki i cytokiny prozapalne.