Badanie II fazy EVITA objęło 109 osób z klonalną cytopenią o nieokreślonym znaczeniu (CCUS) lub zespołem mielodysplastycznym (MDS) – schorzeniami, które mogą przekształcić się w ostrą białaczkę szpikową (AML). Uczestnicy nie byli poddawani żadnym jednoczesnym terapiom onkologicznym.

W ramach podwójnie ślepej próby losowo przydzielono pacjentów do grupy otrzymującej doustnie 1000 mg witaminy C codziennie oraz grupy kontrolnej, która otrzymywała placebo o identycznym wyglądzie i smaku. Po roku obserwacji oraz kolejnych trzech latach monitorowano przeżywalność i zdarzenia niepożądane.

Wstępna analiza wykazała, że w grupie przyjmującej witaminę C odnotowano istotnie wyższą szansę przeżycia w okresie około trzech lat w porównaniu z grupą placebo, mimo że tempo przyrostu nieprawidłowych komórek krwi – kluczowego wskaźnika progresji choroby – nie różniło się statystycznie między grupami.

Dodatkowo pacjenci suplementujący witaminę C zgłaszali mniej zdarzeń niepożądanych zarówno w trakcie trwania badania, jak i w dalszej obserwacji. Analiza krwi wykazała normalizację poziomu witaminy C u osób przyjmujących suplement oraz spadek poziomu interleukiny‑6, co sugeruje modulację procesów zapalnych.

Kierująca badaniem, dr Kirsten Gronbaek, hematolożka z Uniwersytetu w Kopenhadze, podkreśliła, że wyniki są obiecujące, ale wciąż zbyt wczesne, aby wydać jednoznaczne zalecenia kliniczne. Zaznaczyła potrzebę potwierdzenia efektów w większym badaniu III fazy, które ma zbadać mechanizmy epigenetyczne, w tym wpływ witaminy C na enzym TET2.

Badanie EVITA jest kontynuacją wcześniejszych prac, w tym pilotażowego badania z 2016 roku, które potwierdziło, że doustna suplementacja podnosi poziom witaminy C we krwi. W 2017 roku rozpoczęto fazę II, a obecne wyniki stanowią podstawę do zaplanowania szeroko zakrojonego badania klinicznego III fazy.

Od ponad siedemdziesięciu lat naukowcy badają potencjał witaminy C w terapii nowotworów, jednak dotychczasowe wyniki były niejednoznaczne. Postępy w zrozumieniu roli witaminy C w regulacji genów i procesach epigenetycznych otwierają nowe perspektywy, zwłaszcza w kontekście pre‑leukemii.